Nieuwe publicatie

Kinderepilepsiechirurgie: liever vroeg dan laat
In dit artikel van (kinder)neurochirurg dr. van Eijsden uit het UMC Utrecht wordt uitgelegd wat de voordelen zijn van het vroeg uitvoeren van een operatie bij kinderen met epilepsie.

Epilepsie is een aandoening waarbij kinderen meer dan één epilepsieaanval binnen één jaar hebben gehad. Tijdens een insult (epileptische aanval) zijn grote groepen hersencellen onbedoeld overactief. Als deze hersencellen normaal armbewegingen aansturen, kan door de overactiviteit een schokkende beweging van die arm ontstaan.
Bij kinderen is de oorzaak van de epilepsie meestal één of meerdere plekjes met een structurele afwijking in de hersenen. Geprobeerd wordt om de epilepsie met een medicijn te behandelen of soms met een combinatie van twee medicijnen.
Hiermee raken bepaalde kinderen uiteindelijk spontaan in remissie, wat betekent dat het kind ten minste 5 jaar aanvals- en medicatievrij is. Er zijn echter ook patiënten waarbij medicatie niet werkt tegen de epilepsie (medicatieresistente patiënten). In dat geval kan bij bepaalde kinderen chirurgie worden overwogen waarbij de plek die de epilepsie veroorzaakt, wordt verwijderd.

Het artikel beschrijft de resultaten van een recent onderzoek en noemt daarnaast de voordelen van vroeg opereren bij epilepsie.
Onlangs is er onderzocht wat het verschil in uitkomsten is tussen vroeg opereren (binnen 1 maand) en langer wachten met opereren (uitgestelde operatie na 12 maanden) bij kinderen met epilepsie. De groep met de uitgestelde operatie ontving in de tussentijd medicatie. Uit het onderzoek bleek dat in de vroeg geopereerde groep 77% van de kinderen aanvalsvrij waren na één jaar, terwijl dit in de groep die medicatie kreeg slechts 7% was.
Naast dit voordeel in effect zijn er nog andere voordelen van een vroege operatie. Het langer hebben van epilepsie is ongunstiger voor de ontwikkeling van de hersenstructuur en cognitieve functies. Cognitieve functies zijn de processen die zorgen voor het opnemen en verwerken van informatie (zien, horen, voelen, geheugen, redeneren). Door vroeg te opereren wordt een groot deel van de patiënten eerder aanvalsvrij, wat daarmee beter is voor de ontwikkeling van de hersenstructuur en voor de cognitieve functies.
Tot slot is de kans klein dat epilepsie spontaan in remissie komt bij kinderen met een structurele afwijking in de hersenen. Van de kinderen met epilepsie en een afwijkend plekje in de hersenen die al vroeg medicatieresistent zijn, wordt slechts 8.6% aanvalsvrij zonder operatie. Een veilige en genezende operatie is dan mogelijk beter dan jaren- of levenslang medicatiegebruik met mogelijke bijwerkingen. Medicatie tegen epilepsie kan namelijk ook cognitieve bijwerkingen geven.

De schrijvers concluderen dat er vele voordelen zijn aan een vroege operatie bij epilepsie bij kinderen en dat in sommige groepen met een gevonden afwijking in de hersenen een operatie zelfs al vroeg overwogen moet worden, ook als één of twee medicijnen zorgen voor weinig epileptische aanvallen, omdat het medicijngebruik bijwerkingen geeft en er zonder operatie slechts een kleine kans op blijvende remissie is.


Lees hieronder het abstract (Engelstalige samenvatting):

The first randomised trial of paediatric epilepsy surgery demonstrated what was already known for decades among physicians of children with refractory epilepsy: surgical treatment is a highly successful treatment option with superior efficacy compared to ongoing drug treatment in well-selected surgical candidates. The lack of equipoise and the design of the trial – in which half of the children had to wait for one year before being offered surgery – raises questions about its ethical justification. A shorter duration of epilepsy predicts better cognitive and seizure outcomes after surgery. Surgical risks are low, seizure-freedom rates are high for specific pathologies, and the chance of spontaneous permanent remission is low in children with focal lesional epilepsy. These children should be referred for presurgical evaluation early after diagnosis. Benefits of surgery may outweigh the limited surgical risks when the lesion is located outside eloquent brain areas, even when seizures are well controlled with antiepileptic drugs.


Artikel link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29600929
Braun KPJ, van Eijsden P.

Paediatric epilepsy surgery; the earlier, the better
Ned Tijdschr Geneeskd. 2018;162:D2587.